« برتر موویز – مرجع دانلود فیلم و سریال » [ bartarmoviz ]
اواسط تابستان‌ـه
طوفانی درحال شکل‌گیری‌ست
... جریان‌های بارانی رو راه می‌اندازه
و منجر به شکل‌گیری سیل‌هایی می‌شه ... که به رودخونه‌های خروشان
و دریاچه‌های غول‌پیکر می‌ریزند
... اینجا، تنها جهان در منظومه شمسی ماست
که طوفان‌های بارانی، به سطح برخورد می‌کنن
تنها جهان، به‌جز زمین
... حدود 1.4 میلیارد کیلومتری خورشید
همزاد عجیب و طوفانی زمین قرار داره
[تیتان]
قمرِ زحل، یعنی تیتان ... از بعضی جهات
بیش‌تر شبیه یه سیاره‌ست تا یه قمر
از عطارد بزرگ‌تره
... و از بعضی جهات، بیش‌تر از هر نقطه‌ای
در منظومه شمسی، به زمین شباهت داره
خب، می‌شه با لباس فضانوردی ... روی سطح تیتان ایستاد
و به دریاچه‌ها نگاه کرد
... می‌شه به آسمانش نگاه کرد
و انتظار بارش باران روی شیشه کلاه رو داشت
اما ظاهر می‌تونه فریبنده باشه
دما روی سطح تیتان، حدود 180 درجه زیر صفره
سردتر از اینه که بخواد آبِ مایع روش وجود داشته باشه
به‌جاش، این ابرها از ماده‌ای شیمیایی ... تشکیل شدن که روی زمین
گازی اشتعال‌پذیرـه
متان
تیتان، جهانی‌ـه که توسط طوفان‌های متانی شکل گرفته
... تیتان تنها قمر منظومه شمسی‌ـه
که جو ضخیم داره
و این جو، محل انجام چرخه متان‌ـه
فضایی که مایع، از دریاچه‌ها تبخیر می‌شه
متراکم و تبدیل به ابر می‌شه و به شکل باران، دوباره برمی‌گرده پایین
اما تیتان تنها جهان طوفانی نیست
از بین پویاترین و خشن‌ترین ... جهان‌های منظومه شمسی‌مون
... تعداد اندکی مثل تیتان
جو ضخیم دارن
... سیاره‌هایی که طوفان‌های سولفوریک اسید
... یا گردبادهای خاکی غول‌پیکر
... و رعدوبرق‌هایی ده برابر قوی‌تر از
رعدوبرق‌های آسمان زمین رو دارن
و همچنین جهان‌هایی که ... طوفان‌هاش انقدر بزرگ می‌شن
که کل سیاره رو در برمی‌گیرن
[منظومه شمسی]
[جهان‌های طوفانی]
«مترجم: سـپهـر» ::. Overhaul .::
... توی یک صبح آرام، مثل امروز
... با طلوع خورشید بر فراز دشت‌های یوتا
خیلی راحت می‌شه فراموش کرد که ما توی یک جو زندگی می‌کنیم
... اما جو ما، عامل حیات ما
و عامل حیات سیاره‌مون‌ـه
جو مثل مایع رفتار می‌کنه
و این ویژگی، به‌شدت برای سیاره‌ای مثل زمین، مهم‌ـه
بذارید منظورم رو بهتون نشون بدم
قشنگ معلومه خیلی توی کمپ کردن سابقه دارم
حالا، می‌خوام یه نمونه از جو زمین بسازم
که اینجا، قهوه‌ست
... و بعد، اگه یه‌خرده شیر توش بریزم
که نسبت به قهوه، مایع غلیظ‌تری‌ـه
و می‌بینید که می‌ره سمت انتهای قابلمه
... و دلیلی که این کار رو کردم
اینه که نشون‌تون بدم وقتی به مایع گرما بدیم، چی می‌شه
این رو به‌عنوان سیاره در نظر بگیرید مثلا سیاره زمین
که توسط خورشید، گرم می‌شه
... این یعنی به‌طور طبیعی توی جومون
شاهد اختلاف دما هستیم ... و چیزی که مهم‌ـه
اتفاقی‌ـه که در پی رخ دادن اختلاف دمایی، رخ می‌ده
... الان می‌بینید که شیری که
... ته قابلمه بود
داره نسبت به قهوه که بالاش قرار داره، گرم‌تر می‌شه
و می‌خواد این اختلاف دمایی رو از بین ببره
... پس فقط همین اختلاف دمایی
باعث برابر شدن دما به شکل زیبا و یکنواختی نیست
بلکه می‌تونید ببینید ... همین
می‌بینید؟ یه الگو داره شکل می‌گیره
به‌شدت پیچیده‌ست
توی جو هم دقیقا همین اتفاق می‌افته
اما توی جو، به این الگوها و
تلاطم‌ها می‌گیم آب‌وهوا
باد، باران و طوفان رو می‌شه ... به‌عنوان ماحصل تلاش جو
برای تبادل انرژی بین ناحیه گرم و سرد دونست
اگه جهانی جو داشته باشه حتما نوعی آب‌وهوا هم داره
... اما با پرواز فضاپیماها
... و کاوش فضا، مشخص شده که
... دما، فشا و مواد شیمیایی
جو هر مکانی با مکان دیگه به‌شدت فرق می‌کنه
و این یعنی با اینکه طوفان در منظومه شمسی ما، رایج‌ـه
اما توی هیچ دو جهانی مثل هم نیست
از ستاره مشترک‌مون دور می‌شیم
... در جست‌وجوی جهان‌های طوفانی
از کنار سیاره‌ای عبور می‌کنیم که هیچ جوی نداره
[عطارد]
و به جهانی می‌رسیم که دارای جوـه
[زهره]
... از دور، زهره یک سیاره آرام و زیباست
که در فضا معلق‌ـه
... اما وقتی یه‌خرده نزدیک می‌شیم
سیاره، ذاتِ حقیقی خودش رو نشون می‌ده
تنها چیزی که دیده می‌شه، ابرـه
ابرهای طوفانی ضخیم و بی‌پایان
که کل سطح رو پوشونده
این تنها بالای پوشش ابری‌ـه که ‏20 کیلومتر ضخامت داره
و توسط نیروهای طوفانی شکل گرفته
زهره یک جهان طوفانی حقیقی‌ـه
ابرهای روی زهره، درست شبیه ابرهای طوفانی روی زمین هستن
... شاید بشه گفت یه‌خرده شوم هستن اما
... اما اگه زیرشون باشی
اصلا جای نگرانی نداره
خب، در اصل جای نگرانی داره
از آب ساخته نشدن
از این ساخته شدن
سولفوریک اسید غلیظ
حتی گفتنش هم ترسناک‌ـه
... اما صبر کنید تا ببینید این ماده
با موادی که من و شما ازش ساخته شدیم، چی کار می‌کنه
یعنی با مواد آلی توی این آزمایش از شکر استفاده می‌کنیم
می‌بینید که هنوز هیچی نشده شروع به واکنش دادن کرده
داره قهوه‌ای می‌شه داره حباب می‌زنه
... اسید سولفوریک غلیظ
... که حدود 90 درصد غلظت داره
دقیقا همون چیزیه که توی ابرهای زهره وجود داره
داره آب رو از شکر می‌کشه بیرون
در حقیقت، این ماده تیره‌ای که می‌بینید، کربن‌ـه
وقتی آب رو از شکر بگیرید فقط کربن باقی می‌مونه
الان واکنشش رو بهتون نشون می‌دم
... فرمول شکر
C12H22O11 ... و سولفوریک اسید که
H2SO4 ... و تبدیل به کربن و آب می‌شه و
قشنگ بوی سولفور دی‌اکسید رو می‌تونم حس کنم
همینه و یه‌عالمه گرما
... اما به این فکر کنید
... این تازه شکر بود
فکر کنید با مواد آلی بدن‌مون چه واکنشی می‌ده
!نگاه کنید
... اگه از بین ابرهای زهره، چتربازی انجام بدی
بنا به دلایلی، تبدیل به همچین ماده‌ای می‌شی
پس گمون کنم نتیجه اخلاقی این داستان اینه که توی زهره، چتربازی نکنید
... اما با نادیده گرفتن این توصیه
... و شیرجه زدن از بین ابرهای زهره
به سطحی می‌رسیم که به‌طرز مرموزی آرام‌ـه
... اما فشار هوا انقدر زیاده
که انگار یک کیلومتر بری زیر اقیانوس
اما یک تفاوت کلیدی داره
... سطح زهره
با دمای 460 درجه، از هر سیاره دیگه‌ای گرم‌تره
همین باعث شکل‌گیری یکی از ویژگی‌های این سیاره می‌شه
چیزی که نباید روی این جهان سوزان، ممکن باشه
کوهستانی که ظاهرا پوشیده از برف‌ـه
آیا ممکنه روی زهره، برف بباره؟
این ابرهای اسید سولفوریک ... علاوه بر اینکه به‌شدت وحشتناک
و خورنده هستن، بسیار متراکمن
برای همین اگه با تلسکوپ ... به زهره نگاه کنی
فقط ابر می‌بینی
... در واقع تا دهه 1950
تصور می‌کردیم که زهره یه بهشت استوایی‌ـه
اما دهه 1990، فضاپیما ماژلان ... با راداری به اونجا رفت
که می‌تونست از بین ابرها از سطح زهره عکس بگیره
و همچین عکسی گرفت
این یه رشته‌کوه پهناور به اسم کوه ماکسول‌ـه
... به‌شدت بزرگ‌ـه، اگه بخوایم مقایسه کنیم
می‌شه گفت از کشور ویلز هم بزرگ‌تره
نقاطی روی این کوهستان هستن که ارتفاع‌شون به یازده کیلومتر می‌رسه
به‌نظرم مایی که ذهن‌مون به دیدن ... سطحی مثل سطح زمین عادت کرده
سخته این عکس رو ببینیم و یاد اون ... نیفتیم
[کوه ماکسول] [رشته‌کوه]
ماده‌ای که سطح کوه‌های زهره رو پوشونده و بازتابش به رادار می‌رسه
در واقع ظاهر برف رو تقلید می‌کنه
[کوه اسکادی] [مرتفع‌ترین قله: 11,687 متر]
اما با شرایط طاقت‌فرسای زهره وجود برف، غیرمحتمل‌ـه
... فشار جوی سطح زهره
‏90 برابر فشار زمین‌ـه
دلیلش هم اینه که جو زهره به‌شدت ضخیم‌ـه
و 96 درصدش کربن دی‌اکسیدـه
کربن دی‌اکسید، یه گاز گلخونه‌ای قوی‌ـه
این یعنی با اینکه اجازه ورود ... نور خورشید رو می‌ده
... و باعث گرم شدن سطح می‌شه
... اما جلوی خروج این اشعه‌های مادون قرمز رو
از سیاره می‌گیره
نتیجه‌اش می‌شه اثر گلخونه‌ای
زهره به‌شدت گرم‌ـه
انقدر که گفته می‌شه زمینش می‌درخشه
مثل فلزی که از کوره بیرون میاد
این جهان گرم‌تر از این حرف‌هاست که بخواد طوفان‌های برفی داشته باشه
... اما اینکه این ماده برف‌مانند
... فقط روی قله‌ها پیدا می‌شه
یه سرنخ‌ـه
کلید این ماجرا، ارتفاع‌ـه
... هرچی توی جو زمین، بالا و بالاتر می‌ری
فشار جوی کاهش پیدا می‌کنه
و درک دلیلش هم خیلی ساده‌ست
باید به این فکر کنید که فشار چیه
وزن هوای بالای سرمونه
و خب، فرض کنید 100 کیلومتر برید بالا
می‌رسید به فضا
دیگه هیچ جوی نخواهد بود و فشار، صفر می‌شه
... با افزایش ارتفاع
نه‌تنها فشار کاهش پیدا می‌کنه
بلکه دما هم میاد پایین
در اصل، توضیحش به‌شدت پیچیده‌ست
فیزیک‌دان‌ها بهش می‌گن جزئی
اتفاق‌های زیادی رخ می‌ده
یکیش اینه که یک تکه هوا رو تصور کنید
حجمی از هوا، هم‌سطح دریا
این حجم هوا رو می‌برید بالا ... و با کاهش فشار
مولکول‌هاش از هم فاصله می‌گیرن
و در نتیجه، دما کاهش پیدا می‌کنه
اما یه اتفاق دیگه هم می‌افته ... که به اثر گلخونه‌ای
مربوط‌ـه
نور خورشید می‌تابه، سطح رو گرم می‌کنه
و سطح هم، اشعه‌ها رو به سمت جو بازتاب می‌کنه
که جو، اشعه‌ها رو در خودشون نگه می‌دارن
و هرچی به سطح نزدیک‌تر باشی، هوا گرم‌تره
حرفم اینه که اگه روی سیاره زمین ... از یه کوه بری بالا
می‌تونی به نقطه‌ای برسی که ... دما انقدر پایین‌ـه
که آب منجمد می‌شه و برف رو تشکیل می‌ده
... و این خط جداکننده دو منطقه
خط برفی نامیده می‌شه دلیلش هم معلوم‌ـه
... روی زهره هم یه چیزی می‌بینیم
که شبیه خط برفی‌ـه اما آب درش دخیل نیست
پس چیه؟
خط برفی زهره نشون می‌ده که یه چیزی اون بالا منجمد می‌شه
چیزی که نقطه انجمادش، بالاتر از آب‌ـه
و می‌رسیم به ماده‌ای که ... روی زمین که از زهره خنک‌تره
فقط به شکل جامد وجود داره
... یکی از گزینه‌های اون مواد برف‌مانند که
... کوهستان‌های زهره رو می‌پوشنن
اینه
این سولفید سرب‌ـه
فرضیه‌مون اینه که سرب و گوگرد ... بخار می‌شن
چون هوا گرم‌ـه و می‌رن توی جو
اونجا خنک و متراکم می‌شه و می‌ریزن روی کوهستان
و واکنش‌شون باعث شکل‌گیری این ماده‌ی نقره‌ای رنگ درخشان می‌شه
خب، مطمئن نیستیم
و دلیلش هم اینه که کاوش زهره، خیلی سخت‌ـه
اگه بتونیم یه فضاپیما بفرستیم ... روی کوهستانش، عالی می‌شه
اما از زمانی که فضاپیمای روسی ... در دهه 1980
روی سطح زهره فرود اومد، دیگه چیزی نفرستادیم
که خودِ اون هم خیلی دوام نیاورد
اما تصور کنید این فرضیه درست باشه
عجب منظره زیبایی می‌شه
... به‌جای آب، گفته می‌شه که روی زهره
سرب و گوگرد تبخیر می‌شن
وقتی به حالت بخار در میان با جریان هوا جابه‌جا می‌شن
... و از ارتفاعات پایین
به رشته‌کوه‌ها می‌رن
جایی که به‌خاطر ارتفاع ... دما انقدری کاهش پیدا می‌کنه
که به شکل کریستال، از آسمان می‌بارن
و سطح کوهستان‌های زهره رو با پوشش فلزی درخشان، می‌پوشونن
و قله‌هایی برفی در جهانی جهنمی ایجاد می‌کنن
... با خروج از جو نابودکننده زهره
... به جست‌وجوی جهانی می‌ریم
که می‌تونه نقطه مخالف زهره باشه
[زمین]
برای رسیدن بهش از سیاره خودمون عبور می‌کنیم
همچنین از دو قمر سیب‌زمینی شکل
[فوبوس]
و به دورترین سیاره سنگی از خورشید می‌رسیم
[مریخ]
... ما برای کاوش مریخ، بیش‌تر از هر جهان دیگه‌ای
در منظومه شمسی، فضاپیما فرستادیم
و به‌لطف عکس‌هایی که این ... ارتش رباتیک فرستادن
[دره نیرگال - کانال رودخونه] [عمر: 3.4 تا 4 میلیارد سال - مدارگرد مارس اکسپرس]
... می‌دونیم که در گذشته
[دره مارس - کانال پشتیبان] [عمر: 3.8 میلیارد سال - مدارگرد شناسایی مریخ]
طوفان‌هایی مانند طوفان‌های زمین سطح مریخ رو شکل دادن
[دره جیزرو - دلتا] [عمر: 3.8 تا 4 میلیارد سال - مدارگرد مارس اکسپرس]
... اما حدود چهار میلیارد سال قبل
مریخ شروع به از دست دادن جوش کرد
و تبدیل به سیاره‌ای شد که ... اصلا انتظار وجود
طوفان رو درش نداشتیم
... جو فعلی مریخ
فقط یک درصد تراکم جو زمین رو داره
و انقدر گردوخاک داره که طلوع خورشید به رنگ آبی مشاهده می‌شه
دمای سطح مریخ، به‌طور میانگین ‏60 درجه زیر صفرـه
... مریخ شاید جهانی منجمد باشه
اما فراتر از این حرف‌هاست
خطوط عجیبی که غالبا ... ده‌ها متر عرض دارن
روی سطحش کشیده شدن
[مدارگرد شناسایی مریخ]
برخلاف رودخونه‌های خُشک مریخ این‌ها قدیمی نیستن
می‌بینیم که به وجود میان و از بین می‌رن
... انگار از عمد به وجود میان
و از بین می‌رن
... چه چیزی روی مریخ خشک و سرد
ممکنه پشت این الگوهای تغییر شکل دهنده عجیب باشه؟
اوه، نگاه کنید ... این
موأب جای شگفت‌انگیزی‌ـه ساختمان‌های اورانیومی
اینجا معروف به یکی از عجیب‌ترین مکان‌ها در غرب وحشی‌ـه
و در دهه 1950، اینجا اورانیوم کشف شد
پس همه‌جا سروصدا کرد مثل تب طلا بود
اما تب اورانیوم بود
و همه از این استفاده می‌کنن
آرایشگاه اتمی
قهوه اتمی
قهوه اتمی ... منم می‌خوام
... سرنخ‌های حل معمای خطوط مریخی
[روحیه - در دهانه گاسو فرود آمد] [‏4 ژانویه 2004]
از دو مریخ‌نورد شگفت‌انگیز به دست اومدن
[فرصت ملقب به اوپی - در مریدیانی پلانوم فرود آمد] [‏25 ژانویه 2004]
روحیه و فرصت، مریخ‌نوردهای کوچکی بودن
... و برخلاف مریخ‌نوردهای اتمی امروزه
صرفا با نور خورشید کار می‌کردن
و صفحات خورشیدی‌شون خیلی کوچک بودن تقریبا انقدری بودن
اون مریخ‌نوردها جوری طراحی شده بودن که حدود سه ماه دوام بیارن
چون مریخ یه جهان خُشک و بیابانی‌ـه
و تمام مهندس‌ها فکر می‌کردن که ... به مرور زمان، صفحات خورشیدی‌شون
پوشیده از خاک می‌شه و برقش قطع می‌شه
این اتفاق هم افتاد ... اما تا یه مدتی
... به‌لطف سطح خاکی مریخ
اولش، تولید برق صفحات خورشیدی کاهش پیدا کرد
... اما بعدش، ناگهان
برق‌شون افزایش پیدا کرد
یه چیزی داشت گردوخاک رو از روی صفحات خورشیدی پاک می‌کرد
و مریخ‌نوردها رو خیلی بیش‌تر از حد انتظار، فعال نگه داشت
زمانی نگذشت که تصاویر، به زمین رسیدن
و سرنخی از اتفاقی که رخ داده بهمون دادن
روی مریخ، مثل روی زمین ... نور خورشید بدون هیچ مانعی
از جو عبور می‌کنه، به سطح می‌رسه و سطح رو گرم می‌کنه
اما روی مریخ، چون فشار جو خیلی کم‌تره
و خیلی نازک‌تره
هرچی به زمین نزدیک می‌شی
اختلاف دما بیش‌تر می‌شه
یعنی ممکنه روی خط استوای ... مریخ ایستاده باشم
و زیر پام، 20 درجه باشه
اما هوای دور سرم، 10 درجه زیر صفر باشه
و این اختلاف دما، اثرات قدرتمندی داره
عواقبی داره، چون می‌خواد این اختلاف رو از بین ببره
برای همین، هوایی که با زمین در ارتباط‌ـه ... گرم می‌شه
و میاد بالا
هوای گرم میاد بالا
تحت شرایط درست، این هوایی ... که داره میاد بالا
منطقه کم‌فشاری رو ایجاد می‌کنه که هوای سرد می‌تونه واردش بشه
در نتیجه یه سیستمی ایجاد می‌شه که هوا می‌ره بالا و میاد پایین
هوا می‌چرخه و یه ساختار باثبات رو ایجاد می‌کنه
به اسم شیطان خاکی
این یه مثال زیبا از اختلاف و عدم توازن‌ـه
... که ساختاری موقتی ایجاد می‌کنن
و توی این مورد، یه طوفان خاکی چرخنده‌ست
این گردبادها که مرتبا توسط ... فضاپیماهای روی سطح مریخ مشاهده شدن
[فرصت] [ژانویه 2014]
گمان می‌شه شیطان‌های خاکی ... از روی مریخ‌نوردها عبور کردن
و گردوخاک روی صفحات خورشیدی رو مثل جاروبرقی کشیدن داخل‌شون
[فرصت] [مارس 2014]
... که باعث شد روحیه، شش سال کار کنه
و فرصت، توقف‌ناپذیر بشه
اما قدرت پاک‌کنندگی شیطان‌های خاکی فقط روی مریخ‌نوردها اثر نمی‌ذاره
... به‌واسطه جو نازک مریخ
این شیطان‌های خاکی مریخ می‌تونن تا 20 کیلومتر ارتفاع و 1 کیلومتر عرض داشته باشن
... این گردبادهای بزرگ
با حرکت‌شون، گردوخاک رو از روی سطح مریخ بلند می‌کنن
و سطح سنگی تیره زیرشون رو نمایان می‌کنن
... و ردهایی بزرگ از خودشون به‌جا می‌ذارن
که ما از فضا، به وضوح می‌تونیم ببینیم‌شون
هیچ مریخی‌ای این خطوط رو ایجاد نمی‌کنه
مجرم اصلی، طوفان‌های مریخی هستن
اما شیطان‌های خاکی صرفا نصف کلید معما هستن
... ممکنه این مسیرها رو ایجاد کرده باشن
اما یه چیز دیگه از بین می‌بردشون
درست مثل زمین، مریخ هم یک مقدار کج‌ـه که باعث شکل‌گیری فصول می‌شه
تابستان در یک نیم‌کره به معنای زمستان در نیم‌کره دیگره
و یه اختلاف دمایی که می‌خواد از بین ببردش
اما مریخ، نه اقیانوس داره و نه جو ضخیم
تا به حرکت گرما در سرتاسر سیاره، کمک کنه
... اما یه چیزی داره
گردوخاک
... با تداوم تابستان
مقدار زیادی گردوخاک به‌خاطر گرما خورشید وارد هوا می‌شه
گردوخاک، نور خورشید رو جذب و هوای اطرافش رو گرم می‌کنه
باعث ایجاد نیروی بالا برنده می‌شه و گردوخاک بیش‌تری از روی زمین بلند می‌شه
... تا اینکه طوفانی شکل می‌گیره
که رد تمام شیطان‌های خاکی‌ای که توی مسیرش قرار می‌گیرن رو از بین می‌بره
و هر چند سال یک بار ... این طوفان‌ها انقدر بزرگ می‌شن
که کل سیاره رو در برمی‌گیرن
در سال 2018، طوفانی سهمگین ... سطح مریخ رو برای چندین ماه
... تاریک کرد
و برای صفحات خورشیدی فرصت این یه فاجعه بود
فرصت بیش از 200 هزار عکس ... از سطح مریخ به زمین فرستاد
و این آخرین عکسشه
این قطعا زیباترین عکس نیست
اما به‌نظرم به‌شدت حیرت‌انگیزه
چون این ذرات، ستاره‌های توی آسمان نیستن
نویز دوربینن
چون وقتی این عکس گرفته شده هوا بسیار تاریک بوده
و این منطقه تاریک که می‌بینید ... سطح مریخ نیست
در اصل، هیچی‌ـه ... چون برق فرصت
درست قبل از اینکه این عکس رو به‌طور کامل بفرسته، تموم شده
... پس، بعد از 14 و نیم سال
این آخرین چیزیه که فرصت دیده
و جو مریخ، که مدت زیادی اون رو زنده نگه داشت، شکستش داد
اما تاریکی، نقش مهمی برای مریخ داره
... وقتی نور کم‌تری به سطح می‌رسه
اختلاف دمایی بین دو نیم‌کره کاهش پیدا می‌کنه
... و وقتی طوفان تموم می‌شه
صفحه‌ای پاک از خودش به‌جا می‌ذاره
و سطح رو برای شیطان‌های خاکی آماده می‌کنه تا دوباره زمین رو گود کنن
با پشت‌سر گذاشتن مریخ ... و چرخه خاکیش
... به جست‌وجوی جوی
کاملا متفاوت می‌ریم
... اما اول، باید از کمربند سیارکی عبور کنیم
[سرس]
... که سیارک سرس وجود داره
سه برابر فاصله خورشید از مریخ رو طی می‌کنیم
و به جهانی از غول‌ها می‌رسیم
... سیاره‌ای که دو برابر
تمام سیاره‌های منظومه شمسی‌ـه
اینجا بزرگ‌ترین جهان طوفانی‌ـه
[مشتری]
این سیاره که بیش‌تر از هیدروژن و هلیوم ساخته شده
مشتری، یک غول گازی‌ـه
که روش، طوفان‌ها می‌تونن از خودِ سیاره زمین هم بزرگ‌تر باشن
... از سال 2016، فضاپیمای جونو
مشغول کاوش این سیاره غول‌پیکر بوده
و متوجه شده که آب‌وهواش اصلا آب‌وهوای آرامی نیست
... طوفان‌های مشتری می‌تونن رعدوبرق‌هایی
ده برابر قوی‌تر از رعدوبرق‌های زمین ایجاد کنن
اکثر این رعدوبرق‌ها زیر ... لایه خارجی ضخیم مشتری
که از جنس ابرهای یخی آمونیاکی‌ـه، قرار دارن
... اما قوی‌ترین طوفان‌ها عبور می‌کنن
و بهمون این اجازه رو می‌دن که قشنگ این آتش‌بازی رو تماشا کنیم
... شیوه شکل‌گیری رعدوبرق روی زمین
خیلی برامون واضح نیست
کریستال‌های یخی باید برن بالا و تکه‌های تگرگ بیان پایین
با هم برخورد کنن و در این حین با هم تبادل الکترون انجام بدن
و بارهای الکتریکی، تجزیه بشن
... بالا و پایین ابر
باردار می‌شن
خب، مثل این می‌مونه که روی فرش راه بری
و بعد به دستگیره در دست بزنی و دچار برق‌گرفتگی بشی
اما جرقه ابرها، خیلی بزرگ‌تره
چیزی که می‌دونیم، اینه که ... توی همون منطقه از جو
... برای اینکه رعدوبرق شکل بگیره
باید هر سه حالت آب وجود داشته باشن
بخار، یخ و مایخ
رعدوبرق به‌خاطر چرخه آب روی سیاره ما خیلی رایج‌ـه
اما مشتری، جهانی کاملا متفاوت‌ـه
پنج برابر دورتر از خورشیده
... به‌لطف جونو، می‌دونیم که جوش
رد آب داره
حدود یک‌چهارمِ یک درصد
اما ممکنه این آب عامل رعدوبرق‌های مشتری باشه؟
همه‌مون توی مدرسه، چرخه آب رو یاد گرفتیم
خورشید، آب رو گرم می‌کنه تبخیر می‌شه، تبدیل به بخار آب می‌شه
... می‌ره توی جو، خنک می‌شه
متراکم و به شکل ابر می‌شه
و به شکل باران، روی زمین می‌باره
... چرخه آب یه نکته‌ای داره
که به‌شدت مهم‌ـه
چون یه سازوکار انتقال انرژی بسیار کارآمدـه
اگه یه‌خرده آب از رودخونه بردارم
... و بریزم توی این ظرف داغ
آب به جوش میاد، تبدیل به بخار می‌شه
و می‌ره توی جو
بیاید عمیق‌تر به اتفاقی که افتاد نگاه کنیم
مولکول‌های آب، در حالت مایع به‌هم پیوند خوردن
باید انرژی رو به‌صورت شعله بهشون وارد کنم تا پیوند رو از بین ببرم
و مایع رو تبدیل به بخار کنم
برعکسش هم باید درست باشه
بخار، دوباره تبدیل به مایع می‌شه
پیوند دوباره شکل می‌گیره و این انرژی، آزاد می‌شه
و برای همینه که بخار، دست رو می‌سوزونه
اتفاقی که می‌افته اینه که بخار آب به دستم، که خنک‌تره، برخورد می‌کنه
تبدیل به مایع می‌شه و ... با شکل‌گیری مجدد پیوندها
مقدار زیادی انرژی آزاد می‌شه
چرخه آب، مثل یه باتری عمل می‌کنه
... روی زمین، وقتی آب تبخیر می‌شه
انرژی خورشید رو جذب و ذخیره می‌کنه
... تا اینکه وقتی تبدیل به ابر می‌شه
توی جو آزادش می‌کنه
توی یه ابر معمولی ... انرژی وقتی آزاد می‌شه
که بخار تبدیل به مایع بشه
معادل چند صد تُن تی‌ان‌تی‌ـه
توی یه ابری مثل اون
... حالا اگه یه طوفان بزرگ رو در نظر بگیرید
و توی مدت طول عمرش ... انرژی‌ای که آزاد می‌کنه
مثل چند هزار بمب اتم می‌مونه
... با ورود انرژی خورشید به درون جو
چرخه آب، انرژی طوفان‌های الکتریکی زمین رو تامین می‌کنه
اما این موضوع نمی‌تونه روی مشتری هم صدق کنه
این سیاره، فقط چهار درصد ... نور خورشیدی که ما
روی زمین دریافت می‌کنیم رو دریافت می‌کنه
و سطحی که می‌بینیم ... این ابرهای یخی آمونیاکی
دمای 100 درجه زیر صفر دارن
اما با مشاهده این سیاره ... با دوربین مادون قرمز
می‌فهمیم که چه خبره
... مشتری تقریبا دو برابر انرژی‌ای که
از خورشید دریافت می‌کنه رو بازتاب می‌کنه
مشتری عملا یه توپ گازی غول‌پیکره
و واقعا هیچ جایی نداره که ... بخوای روش فرود بیای
و جو تموم بشه صرفا فشار افزایش پیدا می‌کنه
و درنهایت، گازها تبدیل به مایع می‌شن
و هسته‌اش، فلزهای جامد عجیبی هستن
مشتری داره به‌خاطر جاذبه خودش، جمع می‌شه
از زمان شکل‌گیریش، یعنی 4.5 میلیارد سال قبل داره این کار رو انجام می‌ده
و حتی الان هم، سالی یک میلی‌متر کوچک‌تر می‌شه
اما همین اتفاق، مقدار زیادی از این رو آزاد می‌کنه
انرژی پتانسیل گرانشی
همین آزادسازی انرژی، دمای مشتری رو بالا می‌بره
دمای هسته‌اش، 24 هزار درجه‌ست
اختلاف دمایی بسیار زیادی‌ـه
و همین، انرژی طوفان‌های مشتری رو تامین می‌کنه
این گرمای درونی باعث می‌شه آب روی مشتری، طوفان به وجود بیاره
درست مثل زمین
و برای همینه که مشتری انقدر رعدوبرق داره
آب به شکل بخار، بالا می‌ره
انرژی گرمایی اعماق سیاره رو با خودش حمل می‌کنه
تا موقعی که به جایی در زیر ابرهای یخی آمونیاکی می‌رسه
... اونجا هوا انقدر خنک هست که متراکم
و تبدیل به ریزقطرات آب و کریستال‌های یخی بشه
... انرژی آزادشده از این آب متراکم‌شده
انرژی طوفان‌های سهمگین رو تامین می‌کنه
... در بعضی نقاط، انقدر انرژی آزاد می‌شه
که کریستال‌های یخی به سمت بالا یعنی ابرهای یخی آمونیاکی کشیده می‌شن
اینجا، آمونیاک نقش ضدیخ رو بازی می‌کنه
و باعث ایجاد ابرهای طوفانی با ارتفاع 60 کیلومتر می‌شه
با اینکه دما، 100 درجه زیر صفرـه
مشتری خیلی با زمین فرق می‌کنه
یه غول گازی‌ـه دما و فشار طاقت‌فرسا داره
ترکیبات شیمیایی متفاوتی هم داره
اما چرخه آب داره
یه منطقه‌ای توی جوش هست ... که دما و فشار
درست به حدی هستن که آب به هر سه حالت وجود داشته باشه
... و همین منطقه، نقش اصلی رو
... توی فرار انرژی از اعماق سیاره
و ورود به جو رو بازی می‌کنه که باعث سیستم‌های طوفانی‌ای که می‌بینیم می‌شه
و درنهایت، باعث می‌شه انرژی ... از درون سیاره
به فضا، جریان پیدا کنه
... با خروج از مشتری
‏700 میلیون کیلومتر فضای خالی رو طی می‌کنیم
تا به یک غول گازی دیگه در منظومه شمسی می‌رسیم
[زحل]
زحل، بیش‌ترین قمر رو داره
... حداقل 146 قمر داره
که ما می‌شناسیم‌شون
اما یکی‌شون خیلی خاص‌ـه
جرمش بیش از 20 برابر مجموع جرم تمام قمرهاست
تنها قمر منظومه شمسی که جوی ضخیم داره
[تیتان]
... اما چیزی که تیتان رو خاص می‌کنه
اینه که به‌جز زمین ... فقط اینجا رو می‌شناسیم
که همچین منظره‌ای داره
... به‌لطف جو نیتروژنی ضخیم تیتان
... و دمای -180 درجه
متان که به‌طور طبیعی روی زمین ... به شکل گازـه
می‌تونه به شکل مایع وجود داشته باشه
توی آسمان، ابرهایی رو تشکیل می‌ده که باران می‌بارن
و دریاچه‌های پهناوری رو پُر می‌کنن
اما همچین دریاچه‌هایی، همه‌جای تیتان پیدا نمی‌شن
فقط توی قطب‌ها قرار دارن
با دور شدن از قطب‌ها با جهانی کاملا متفاوت روبه‌رو می‌شیم
... دشت‌های پهناور
... تپه‌های شنی
اینجا بیابان تیتان‌ـه
... اما وقتی پایین‌تر می‌ریم
منظره‌ای آشنا می‌بینیم
دلیل اینکه این‌همه اطلاعات ... در مورد تیتان داریم
به‌خاطر فضاپیمای کاسینی‌ـه
در سال 2004 به منظومه زحل رسید
و بیش از یک دهه، مشغول کاوش اون سیاره و قمرهاش بود
نه‌تنها فهمیده که تیتان ... یک جهان بیابانی‌ـه
که دریاچه‌های متانی در قطب‌هاش داره ... بلکه
همچین ویژگی‌هایی رو دید که در بیابان‌هاش امتداد دارن
و این ... یکی از اوناست
مناطق بیابانی تیتان، با سطح‌های رودخونه‌ای خُشک، تقاطع دارن
بعضی‌هاشون سه هزار کیلومتر از دریاچه‌های متانی تیتان در قطب، فاصله دارن
پس با یک معما طرف هستیم
چه چیزی این رودخونه‌ها رو به وجود میاره؟
جنوب غربی ایالات متحده مملو از همچین دره‌هایی‌ـه
... و خیلی شبیه دره‌هایی هستن که کاسینی
روی سطح تیتان مشاهده کرده
دره‌های اینجا، به‌خاطر سیل به وجود اومدن
توی ماه‌های تابستانی ... طوفان‌های موسمی آمریکای شمالی
توی این زمین حرکت می‌کنن
مقدار زیادی رطوبت که از ... خلیج کالیفرنیا اومده
... باعث بارش باران توی این بیابان می‌شه
و با جریان پیدا کردنش این دره‌ها رو ایجاد می‌کنه
اگه رودخونه‌های خُشک زمین ... منشاء فصل دارن
آیا ممکنه قضیه در مورد تیتان هم صدق کنه؟
زحل هم درست مثل زمین یه‌خرده انحراف داره
یعنی زحل هم مثل زمین، فصل داره
اما یک سال زحل، معادل 29 سال زمینی‌ـه
یعنی هر فصل، حدود هفت سال طول می‌کشه
تیتان هم به‌اندازه زحل، انحراف داره
... الان توی نیم‌کره جنوبی تیتان، تابستان‌ـه
نیم‌کره جنوبی به سمت خورشیدـه
و با اینکه چند میلیارد کیلومتر فاصله داره
خیلی شاهد افت انرژی توی نیم‌کره جنوبی نیستیم
... انقدری انرژی هست که توی اون هفت سال
متان از دریاچه‌ها تبخیر بشه
و بره توی جو
[اکتبر 2004]
کاسینی شاهد این اتفاق بود
موقع تابستان نیم‌کره جنوبی ... از کنار تیتان عبور کرد
[ژوئن 2005]
و وجود ابرهای متانی برفراز قطب جنوبی رو مشاهده کرد
... تجمع متان توی جو متان باعث
آزادسازی مقدار زیادی انرژی می‌شه
درست مثل تجمع آب توی جوِ خودمون که باعث آزادسازی انرژی می‌شه
و این آزادسازی انرژی گام اول شکل‌گیری طوفان‌ـه
اما ابرها توی قطب جنوبی نموندن
کاسینی، این عکس رو سال 2010 از تیتان گرفت
و به‌نظر شگفت‌انگیزه
چون این یه طوفان، دور خط استوای تیتان‌ـه
... ارزشش رو داره که بشینی و فکر کنی
ببینی این چیه
... عکسی از یه طوفان توی جو
قمری‌ـه که دور زحل می‌چرخه
در بیابان‌های تیتان پاییز، هوا رو تغییر می‌ده
طوفان‌هایی مثل طوفانی که کاسینی دید از قطب می‌رسن
جریانی از باران متانی ایجاد می‌کنن
اما چون جاذبه روی تیتان حتی از ماهِ خودمون هم کم‌تره
قطرات باران، با سرعت یک‌ششم زمین به روی سطح می‌بارن
طوفانی با سرعت آهسته ... اما به‌قدری قدرتمنده
که گفته می‌شه روزی 30 سانتی‌متر باران متان می‌باره
... باعث ایجاد سیل می‌شن
و در عرض هزار سال، دره‌هایی رو توی بیابان ایجاد می‌کنن
و بعد به دشت‌های سیلابی پهناور می‌ریزن
کاسینی این عکس‌ها رو گرفت
این یکی از عکس‌های سطح تیتان‌ـه
و گفته می‌شه این مناطق تاریک متان مایع هستن
سیل متان مایع
چند سانتی‌متر عمق دارن ... اما مساحت این سیل
چیزی به‌اندازه مجموع مساحت یوتا و آریزوناست
... و درست چند ماه بعد
این عکس از همون منطقه تیتان گرفته شده
می‌بینید که سیل از بین رفته
تمام متان بخار شده و دوباره رفته توی جو
در عرض چند ماه
و طوفان تموم شده
در سال 2022، پنج سال بعد از پایان ماموریت کاسینی
تلسکوپ فضایی جیمز وب ... اشعه مادون قرمزش رو به
دورترین قمر زحل تاباند
اون زمان، اواخر تابستان در نیم‌کره شمالی تیتان بود
و تلسکوپ یه چیز حیرت‌انگیز رو مشاهده کرد
ابرهای بزرگ برفراز قطب شمالی
[طوفان]
طوفان‌ها، به مقصدشون رسیده بودن
... اکنون باور بر اینه که طوفان‌های تیتان
... در سفری 29 ساله
از یک قطب به قطب دیگه می‌رن و برمی‌گردن
با حرکت‌شون، سیل‌های متانی ایجاد می‌کنن ... که در طول هزاران سال
دره‌هایی رو در بیبان‌های تیتان ایجاد می‌کنن
رودخونه‌هایی فصل روی قمری که 1.2 میلیارد کیلومتر با زمین فاصله داره
تیتان واقعا جهان حیرت‌انگیزی‌ـه
با اینکه همیشه شفق‌ـه
و انتظار داریم که سرد و یخ‌زده باشه
اما به‌شدت جو پویایی داره
طوفان و جریان‌های موسمی فصلی داره که توی سطح جریان دارن
و شبیه جریان‌های موسمی یوتا و آریزوناست
... دلیلش اینه که به‌خاطر دما
آب، انرژی رو توی جو جابه‌جا نمی‌کنه
همه کارها رو یه ماده دیگه انجام می‌ده
متان‌ـه که نقش اصلی رو داره
این، داستان جهان‌های طوفانی منظومه شمسی ما بود
ساختارهای زیبا و پیچیده‌ای که بهشون می‌گیم آب‌وهوا
از جوی به وجود میان که همگی سعی بر انجام یک کار دارن
انتقال انرژی برای ایجاد توازن بین گرما و سرما
... اما چیزی که باعث تفاوت این جهان‌ها می‌شه
... ماده‌ایه که نقش اصلی رو
توی انتقال انرژی به‌عهده داره
... شیمی، چیزیه که بین گرمای ستاره‌ها
و سرمای فضا رخ می‌ده
و روی سطح سیاره‌ها و قمرها هم نقش داره
محل اجراش، جوـه
طوفان‌ها سطح جهان‌ها رو شکل می‌دن
روی زهره، کوهستان‌ها ممکنه با فلز پوشیده شده باشن
و روی قمر زحل، یعنی تیتان ممکنه باران متانی بباره
اینجا روی زمین، جو باعث شکل‌گیری حیات شده
اما منظومه شمسی ما ... یکی از چند میلیارد
منظومه شمسی‌ای که فقط توی کهکشان راه شیری وجود داره
پس تصور کنید این واکنش‌های شیمیایی ... چه طبیعت‌های حیرت‌انگیزی رو
ممکنه اونجاها خلق کرده باشن
«زیرنویـس از: سـپهـر» ::. @OverhaulSubs :کانال تلگرام .::
[منظومه شمسی] [مرزهای جدید]
بخش مسیریابی تایید کرد که چترنجات باز شده
مانور تراکم آغاز شده
حدود 20 متری سطح
[سوجورنر] [در سال 1997 فرود آمد]
برای چندین دهه، ناسا از مریخ‌نوردها برای کاوش سطح مریخ استفاده کرده
[روحیه] [در سال 2004 فرود آمد]
[فرصت] [در سال 2004 فرود آمد]
... اما چون مریخ، یک جهان طوفانی‌ـه
[کنجکاوی] [در سال 2012 فرود آمد]
... جهانی که جو داره
[استقامت] [در سال 2020 فرود آمد]
یک راه دیگه هم وجود داره
نبوغ، یه هلیکوپتره
اولین فضاپیمایی‌ـه که ساختیم تا به یه جهان دیگه پرواز کنه
... در سال 2021، بعد از رفتن به مریخ
... با آخرین مریخ‌نورد ناسا، یعنی استقامت
نبوغ، تاریخ‌ساز شد
[دوربین مست‌کم-زدِ استقامت]
پره‌ها می‌چرخه، بلند شد، داره ارتفاع می‌گیره
اطلاعات ارتفاع تایید می‌کنه ... که نبوغ موفق به اجرای
!اولین پرواز یک شیء پرنده در سیاره‌ای دیگر شده
!پرواز اول نبوغ، خیلی باحال بود
یکی از اون لحظاتی بود که آدم می‌گه "خدای من، کار کرد"
همین‌طوری آزمایش می‌کنید
تمام تلاش‌تون رو می‌کنید که یه چیزی رو طراحی کنید
اما وقتی می‌بینید روی ... سطح مریخ کار می‌کنه
... بهش می‌گیم لحظه برادران رایت
اما برای یه سیاره دیگه
[ناوکمِ نبوغ]
این هلیکوپتر توی آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا طراحی شد
وسیله نقلیه‌ای آزمایشی که ثابت کنه پرواز در خارج از زمین، ممکن‌ـه
اما چالش اصلی برای مهندس‌ها، جو مریخ بود
مریخ خیلی جو خاصی نداره
مثل زمین نیست خیلی نازک‌تره
... صرفا چندتا مولکول‌ـه که گهگداری
به‌هم می‌خورن ... خیلی چیزی نیست که بهش فشار بیاری
و بتونی نیروی بالابرنده به دست بیاری
پس باید یه هلیکوپتر بسیار سبک داشته باشی
و باید پره‌هایی داشته باشی که خیلی خیلی سریع بچرخن
[دوربین رنگی نبوغ]
نبوغ که فقط برای انجام ... پنج پرواز آزمایشی کوتاه طراحی شده بود
اما فراتر از انتظارات عمل کرد
نور خوبه
درست در مجاورت جایی هستیم که می‌خواستیم باشیم
... ماموریتش بالاخره زمانی تموم شد
که پره‌هاش در پرواز 72اُم دچار آسیب شدن
... اما در طول سه سال فعالیتش روی مریخ
... این هلیکوپتر پیشگام راهی جدید
برای کاوش جهان‌های طوفانی منظومه شمسی‌مون بود
هلیکوپتر‌هایی مثل نبوغ ... بُعد جدیدی از کاوش
روی سیاره‌های دیگه رو به وجود میارن
و واقعا یه بُعد جدید
خیلی مساحت بیش‌تری رو می‌شه پوشش داد
به‌جای اینکه روزی چند متر جلو بری
می‌تونی چند کیلومتر طی کنی
همچنین می‌شه دید از بالای یک سیاره رو داشت
که خیلی فرق می‌کنه
مریخ‌نوردی که روی سطح باشه باید از سنگ و تپه بره بالا
... اما با هلیکوپتری مثل نبوغ
راحت می‌تونی از بالاش پرواز کنی به همین راحتی
... برای همینه که ماموریت آینده ناسا به تیتان
قراره با هلیکوپتر باشه
تیتان جای حیرت‌انگیزی برای کاوش با پرنده‌ست
[آسیابک] [برای سال 2028 برنامه‌ریزی شده]
کوچک‌تره، برای همین جاذبه‌اش کم‌تر از مریخ‌ـه
اما جو ضخیم‌تری هم داره
... اگه ما روی سطح تیتان بودیم
... و چندتا بال و یه ماسک اکسیژن داشتیم
می‌تونستیم به‌اندازه کافی نیروی بالابرنده برای پرواز ایجاد کنیم
پس می‌شه یه چیز خیلی سنگین‌تر ساخت
که وسایل علمی پیچیده‌تر و کامل‌تر داره
آسیابک توی یه پرواز 20، 30 دقیقه‌ای می‌تونه چند کیلومتر رو طی کنه
این رو با مریخ‌نوردها مقایسه کنید
که توی چند روز، کلا صد متر حرکت می‌کنن
این، به تیم آسیابک این اجازه رو می‌ده ... که با یک فضاپیما
مناطق زیادی رو مشاهده کنن
... ماموریت اصلی آسیابک
اینه که بهمون درکی از فرآیندهای شیمیایی تیتان بده
سطح تیتان از چی ساخته شده؟
... این سوال، اثر زیادی روی درک‌مون
از پیچیدگی فرآیندهای شیمیایی داره
... که یعنی، روی درک‌مون از شیوه
شکل‌گیری حیات در نقاط دیگه جهان تاثیر به‌سزایی داره
و به‌نظرم خیلی باحال خواهد بود
اصلا نمی‌تونم تصور کنم ... آسیابک قراره چه چیزهایی ببینه
و ما قراره متوجه چه چیزهایی بشیم
بی‌صبرانه منتظر این ماموریتم
« برتر موویز – مرجع دانلود فیلم و سریال » [ bartarmoviz ]